TÝminn og nßtt˙ran

TÝminn og nßtt˙ran

Vi­horf okkar til nßtt˙runnar er mˇta­ af ÷­ru vi­horfi: afst÷­u okkar til tÝmans. Flestir telja a­ tÝminn sÚ fast hugtak, ˇumbreytanlegt og ˇhß­ mannlegri tilveru. En svo er ekki. TÝminn er fljˇtandi og persˇnulegur, hann tekur mi­ af taugakerfi, hjartslŠtti og vi­horfi hverrar lÝfveru fyrir sig. Hann er lŠr­ur.

Vesturlandab˙ar hafa skapa­ tÝmahugtak sem felur Ý sÚr endalok. Form ■ess er lÝna sem břr yfir upphafi, mi­ju og endi. FramtÝ­in er Švinlega mest metin og h˙n er skipul÷g­ me­ ߊtlunum og stundat÷flum svo langt inn Ý ˇvissuna a­ vi­ t÷kum a­ keppast vi­ a­ koma sem flestu Ý verk (ß­ur en ■a­ ver­ur of seint).

Vi­ hlaupum hra­ar og hra­ar ß tÝmalÝnunni, vinnum hvert tÝmaafreki­ ß fŠtur ÷­ru. Vi­ tr˙um ■vÝ a­ tÝminn sÚ peningar og a­ hŠgt sÚ a­ ey­a honum til einskis. Vi­ t÷lum um a­ nřta tÝmann sem best og fyllumst streitu ef vi­ gerum ekki eitthva­ sem a­rir telja gagnlegt.

Vi­horf okkar til tÝmans er nytjahyggja sem knřr okkur til framkvŠmda. Vi­ komum b÷ndum ß au­lindir jar­ar og nřtum ■Šr til fulls ■ar til ■Šr eru uppurnar, tˇmar, horfnar og a­ eilÝfu glata­ar.

Foss og j÷kulsß sem rennur ˇbeislu­ til hafs skapar ■jßningu Ý Š­um og vi­ flřtum okkur a­ virkja ■etta afl til a­ selja ■a­, ■vÝ tÝminn er peningar. Ůau sem kunna a­ umbreyta ver÷ldinni Ý vÚlar sem ey­a gj÷fum nßtt˙runnar fß hŠstu launin og vir­ingu. En ■au sem skapa til a­ au­ga nßtt˙runa ■urfa a­ gefa vinnu sÝna.

VestrŠna tÝmahugtaki­ miklar alla framlei­slu og afkastamesta vÚlin er fj÷ldaframleidd og send ˙t um vÝ­a ver÷ld. VestrŠna tÝmahugtaki­ r˙mar ekki sjßlfbŠrni, nŠgjusemi e­a a­gßt Ý nŠrveru nßtt˙rugersema. Hugtaki­ er ÷r sem flřgur, ÷r sem nemur ekki sta­ar, ÷r sem fer Ý gegnum hjarta­ og st÷­var slßtt ■ess, ÷r sem hverfur ˙t Ý tˇmi­.

VestrŠna tÝmahugtaki­ tßknar magn en ekki gŠ­i, ■a­ er gegndarlaust, hamslaust og grß­ugt. Vi­horf okkar til nßtt˙runnar breytist ekki fyrr en vi­ breytum vi­horfi okkar til tÝmans. HŠttum a­ lÝta ß lÝfi­ sem kapphlaup, hŠttum a­ hafa ■a­ ß tilfinningunni: a­ vera a­ missa af einhverju. Ůetta hugtak er einn af helstu streituv÷ldum n˙tÝmans.

Vitund okkar um tÝmann er lŠr­, ■a­ uppg÷tvum vi­ ef vi­ kynnumst annarri menningu og ÷­ru tÝmahugtaki. Til er tÝmahugtak sem er hringur og vitund fˇlks er Ý gˇ­u sambandi vi­ hringrßs nßtt˙runnar. Nßtt˙ran kve­ur ß um hvernŠr tÝmabŠrt er a­ framkvŠma. Enginn fer ß taugum ■ˇtt eitthva­ hindri framkvŠmdir um tÝmasakir.

Magn er lÝtils vir­i ■ar sem hringrßs tÝmans rÝkir og tÝminn er ekki illa nřttur og hann er heldur ekki peningar, hann er gŠ­i. TÝminn ver­ur til ■egar einhver gerir eitthva­, tÝminn er sk÷punarverk einstaklingsins sem rŠ­ur yfir tÝma sÝnum. Hann er frjßls undan oki tÝmans.

TÝminn tekur ß sig form, hann er lÝna, hringur, tßkn ˇendanleikans, sporbaugur, hann er spÝrall, allt eftir ■vÝ hvert vi­horfi­ er. Vi­horf okkar til tÝmans rŠ­ur vi­horfi okkar til nßtt˙runnar. LÝnan krefst framlei­slu sem knřr ß um a­ virkja au­lindir eins fljˇtt og au­i­ er ? ßn tillits til nŠstu kynslˇ­ar.

Ef tÝmahugtaki­ mŠtti tßkna sem spÝral myndi ■a­ kve­a ß um hŠgfara fram■rˇun Ý sßtt vi­ a­rar lÝfverur, Ý sßtt vi­ nßtt˙runa, umhverfi­ og landslagi­. Ůa­ myndi fela Ý sÚr hˇfsemd, vir­ingu og sjßlfbŠrni.

Br˙in yfir M˙lakvÝsl

Sterkt dŠmi um hvernig vestrŠna tÝmahugtaki­ hefur ßhrif ß ÷nnur vi­horf, lÝ­an og sßlarheill fˇlks er br˙in yfir M˙lakvÝsl. H˙n sˇpa­ist Ý burtu Ý nßtt˙ruhamf÷rum sumari­ 2011 svo fˇlk komst ekki um stundarsakir lei­ar sinnar. Menn fˇru ß taugum og reiknu­u daglega hversu miklir peningar fˇru Ý s˙ginn. Daglegt tap hlˇ­st upp.

Fer­a■jˇnustan var s÷g­ tapa millj÷r­um, bÝlaleigur, bŠndur t÷pu­u og kn˙i­ var ß um a­ reisa brß­abirg­abr˙ Ý einum grŠnum. Fj÷lmi­lar s÷g­u linnulausar frÚttir af br˙arleysinu og hversu hßum upphŠ­um fer­a■jˇnustan tapa­i ß me­an tÝminn lei­, ■vÝ tÝminn er peningar ß Vesturl÷ndum. Unni­ var dag og nˇtt a­ nřrri br˙, kosta­i h˙n 30 milljˇnir og opna­i viku eftir a­ s˙ gamla hvarf. Einnig voru fer­amenn daglega selfluttir yfir fljˇti­ ■vÝ engan tÝma mßtti missa. Enginn gat be­i­ og noti­ ■vÝ tÝminn eyddist upp.

Ůetta er vestrŠna tÝmahugtaki­ Ý hnotskurn. Vi­ erum sÝfellt a­ grŠ­a eitthva­ e­a tapa einhverju og ■etta vi­horf hefur feikilega mikil ßhrif ß vi­horf okkar til nßtt˙runnar og andlega lÝ­an. En til er anna­ tÝmahugtak sem břr yfir rˇsemd og nŠgjusemi ...

Afsaki­ hlÚ

HÚr ver­ur gert hlÚ ß huglei­ingunni um tÝmann og nßtt˙runa um ˇfyrirsÚ­a framtÝ­. Pistillinn er skrifa­ur ˙t frß rannsˇknarverkefni h÷fundar um tÝmann og nßtt˙runa. Markmi­i­ hÚr er ekki a­ kenna anna­ tÝmahugtak heldur vekja athygli ß a­ vi­horf okkar til tÝmans er lŠrt og vestrŠna tÝmahugtaki­ krefst framlei­slu og kapphlaups. Einnig a­ vekja athygli ß a­ til eru ÷nnur vi­horf sem skapa vir­ingu gagnvart nßtt˙runni.

Gunnar Hersveinn - www.lifsgildin.is


SvŠ­i

  • Facebook
  • Vimeo
  • Soundcloud
  • RSS