Ůa­ var einu sinni ■jˇ­

Ůa­ var einu sinni ■jˇ­

Ůa­ var einu sinni ■jˇ­ sem bjˇ Ý landi sem hÚt Per˙. Ůetta var listfeng og hß■rˇu­ menningar■jˇ­ sem bygg­i sÚr borg me­ turnum, styttum og skrauti ˙r skřra gulli og lif­i Ý ■essu fj÷llˇtta landi sem fri­s÷m ■jˇ­. Landi­ var gj÷fult og gott, rÝkt af ÷llu ■vÝ sem til ■urfti a­ lifa ■ar Ý sßtt og velmegun. Fˇlki­ lŠr­i ß landi­, var­ eins og hluti af ■vÝ, virti ■a­ og elska­i.á

En, áeitthva­ ger­ist, ■jˇ­in hvarf, skˇgar fjallanna uxu, ■Úttust og hŠkku­u, breiddu ■ykkt lag af grˇ­ri yfir landi­ huldi ■a­, byggingarnar og listaverkin. áŮjˇ­in var ekki lengur til. H˙n ágleymdist.á

Sem barn las Úg og heyr­i tala­ um ■etta land og ■essa třndu ■jˇ­ og hÚlt a­ ■a­ vŠri bara eitt af Švintřras÷gunum sem okkur voru sag­ar og vi­ lßsum sÝ­an sjßlf. ŮvÝ l÷ngunin vakna­i snemma a­ lŠra a­ lesa og geta noti­ alls ■essa sem hŠgt var a­ frŠ­ast um Ý ■essum m÷rgu bˇkum.

Og Úg lŠr­i fljˇtt a­ lesa. Sß ß landakortinu mynd af ■essu litla landi, PER┌, ß ■essu mjˇa ey­i sem tengir hlemmistˇru ßlfurnar Nor­ur og Su­ur AmerÝku. á╔g las IndÝßnas÷gur, sß lÝka blˇ­uga bardaga Ý bݡ sem hjßlpu­u Ýmyndunaraflinu til a­ sjß fyrir sÚr endalok Ýb˙a áPer˙. Og Úg fann alltaf til meiri samkenndar me­ indÝßnunum en hinum. L÷ngu seinna las Úg bˇkina Heyg­u mitt hjarta vi­ Unda­ hnÚ. Og grÚt s÷ltum tßrum.

Ůar er afhj˙pa­ur sannleikurinn um grimmd hvÝta mannsins gegn frumbyggjum AmerÝku. Hvernig hann ruddist inn ß b˙svŠ­i fˇlksins sem fyrir var og eyr­i engu. Strßdrap allt kvikt, jafnt konur og b÷rn sem karlmenn og vÝsundahjar­ir. Sem ■eir skildu svo eftir sem rotnandi hrŠ ß slÚttunum miklu. LÝfastÝll indÝßnanna var a­ vei­a sÚr a­eins til matar, sß korni til brau­ger­ar og ■iggja a­eins af j÷r­inni sinn deilda ver­. áGanga lÚttum skrefum ß ■eirri j÷r­ sem fˇstra­i ■ß og ■eir elsku­u og virtu.á

Ůeir bjuggu me­ frumstŠ­ verkfŠri og vopn, skildu hvorki mßl ■essara ˇbo­nu gesta nÚ framkomu ■eirra og vir­ingarleysi fyrir lÝfinu. HvÝti ma­urinn reyndi heldur ekki a­ skilja e­a vir­a fˇlki­, tˇk allt me­ valdi, sveik allt sem kalla mßtti samninga og gefin lofor­ og nÝddist ß or­heldni og hei­arleika frumbyggjanna. Rak ■ß og hrakti sleitulaust lengra og lengra upp Ý grˇ­urvana fj÷llin, ■ar sem ekki ■reifst korn nÚ grˇ­ur fyrir skepnur og fˇlki­ svalt, ■a­ sem ekki var ■egar b˙i­ a­ myr­a ß annan hßtt. Ůeir fßu sem eftir lif­u og lifa, voru reknir eins og skepnur inn ß afm÷rku­ svok÷llu­ äverndar svŠ­i.ô Ůar sem allri ■eirra sjßlfsbjargarvi­leitni var svo ■r÷ngur stakkur skorinn a­ ˇgj÷rningur reyndist a­ lifa af mannsŠmandi lÝfi. áOg svo er enn. Eftir ÷ll ■essi ßr.

═ ■vÝ drottins landi AmerÝku.! á á á á á

S˙ h÷rmungarsaga ver­ur ekki rakin frekar hÚr. H˙n Štti a­ vera ÷llum kunn sem vita vilja og af henni lŠra.á

En hver vill lŠra af mist÷kum s÷gunnar? áHver vill lÝta sÚr nŠr og sjß hva­ er a­ gerast ß okkar eigin Fˇsturj÷r­ ? á áUndir har­neskjuhŠl stˇri­ju skammsřnnar grˇ­afÝknar au­hringaveldisins. á

Hver vill sjß og skilja hvert hrokinn og ávaldi­ er a­ hrekja ═slenska ■jˇ­. Atgerfisflˇtta til annara landa til dŠmis lŠkna og annars heilsugŠslu starfsfˇlks.? á Og langskˇlagengis fˇlks ˙r řmsum stÚttum.? áHver vill sjß fyrir sÚr hvert ■eir straumar munu lei­a fyrir menningu ■jˇ­arinnar og heilbrig­i. Andlega og lÝkamlega.?

Hver vill staldra vi­ og Ýhuga hvert fˇrnarkostna­ur orku÷flunar fyrir stˇri­justefnuna er a­ fara me­ efnahag og sjßlfstŠ­i landsins.? áHver vill vi­urkenna a­ risafjßrfesting Kßrahnj˙kavirkjunar áger­i landi­ Ý raun og veru gjald■rota me­ skuldsetningu sem enginn sÚr fyrir endann ß.?á

Skuldabagga sem n˙tÝminn og komandi kynslˇ­ir sligast undan a­ bera, ■vÝ ■essir leppar au­valdsins sem ß ■eim tÝma rß­sku­ust me­ almannafÚ og gera enn, h÷f­u ekki einu sinni ávit nÚ getu til a­ selja ■essa dřrkeyptu orku ß kostna­arver­i, hva­ ■ß til tekju÷flunar og Ý ofanßlag er au­hringunum gefin a­sta­a og ágjaldfrÝ skattaskil,svo sem ÷­rum ber ■ˇ a­ landsl÷gum.

En ■etta var ekki nˇg.! áN˙ er herfer­inni gegn lÝfinu og landinu beitt me­ blindum ofsa Ý a­ virkja allar vatnsuppsprettur landsins. Bˇkstaflega ALLT sem rennur. Sama hva­a lÝfrÝki ■a­ ■jˇnar og hřsir. Sama hversu dřrmŠtar nßtt˙ruperlur og minjar eins og t.d. Mřvatn, Ůingvallavatn og fri­u­ svŠ­i eins og Ůjˇrsßrver, fossarnir og, og,og ůÍllu skal fˇrna, allt er falt. áSvo ß a­ flytja ALLA áORKUNA BURT, me­ SĂSTRENG ágegnum h÷fin ˙t Ý heim. TIL Ađ SKAFFA HEIMINUM VISTVĂNA ORKU. !!!

Er hŠgt a­ bjˇ­a heiminum meiri ÷fugmŠli.? áá

Er a­ undra ■ˇ a­ manni setji ugg.?á

Er a­ undra ■ˇ ma­ur sjßi ■jˇ­ina Ý s÷mu sporum og IND═┴NANA Ý AmerÝku, barßttu ■eirra fyrir mannrÚttindum, st÷­u ■eirra n˙. FramtÝ­ smß■jˇ­arinnar Ýslendinga, ■egar ■ß vanhagar um orkuna til baka, til eigin ■arfa og lÝfsnau­synja. áKrj˙pandi og hundflatir, b˙nir a­ gefa allt frß sÚr. ?

IndÝßnunum er sÚ­ fyrir vÝmuefnum, ■a­ er ■a­ eina sem ■eir fß meira en nˇg af. ═slendingar eru n˙ ■egar komnir ß brag­i­ og vir­ast fur­u opnir og au­sveipir neyslu■rŠlar ■eirrar v÷ru.á

Stjˇrnv÷ldum gengur lÝka ˇtr˙lega vel a­ ganga af landb˙na­i og matvŠlaframlei­slu innanlands dau­ri. Flytja alla ß einn sta­ Ý ■Úttbřli. áLeggja landi­ Ý au­n. Nema reyksp˙andi verksmi­ju■orp og olÝuhafnir Ý vÝkum og vogum vi­ str÷ndina. áOg áflytja bara inn matvŠli. Jafnvel ■ˇ a­ allt bendi til a­ me­ breyttum a­stŠ­um ámuni áÝ nßinni framtÝ­, miklar nßtt˙ruhamfarir skekkja og ei­ileggja matvŠlaframlei­slu vÝ­a Ý heiminum. Skortur ß vatni mun setja h÷mlur ß lÝfsm÷guleika stˇrra svŠ­a heimsins og fŠ­uskortur ■jß enn■ß fleiri en n˙ ■egar er mesta b÷l áheilla ■jˇ­a Ý strÝ­shrjß­um l÷ndum og har­břlum hÚru­um.

En hÚr er gnˇtt vatns, ■a­ misnota­ og vanmeti­. Er hŠgt a­ vir­a svona ■jˇ­ og ■yrma lÝfi hennar.?

Og Úg spyrů Hefur Landsvirkjun umbo­ til a­ rß­skast me­ au­lindir landsins, sameign ■jˇ­arinnar, eins og ■a­ sÚ einkaeign ■eirra fßu einstaklinga sem ■ar eru vi­ stjˇrn um stundar sakir.? Hver gaf ■eim ■a­ vald. ? áŮjˇ­in hefur aldrei veri­ spur­, e­a gefi­ ■a­ leyfi. á Er ■jˇ­in sofandi.? áEr allur manndˇmur og sjßlfstŠ­isvilji ═slendinga ˙tdau­ur e­a fl˙inn land.? á áĂtlar enginn a­ st÷­va ■ennan ˇj÷fnu­ og stuld ß framtÝ­artilveru lands og ■jˇ­ar.? Ůetta brjßlŠ­islega bru­l me­ au­lindir ■jˇ­arinn. Allt til a­ ■ˇknast ˙tlendum au­s÷fnurum og nßtt˙rub÷­lum og eigin glˇpsku. á Getum vi­ ekkert anna­ en teki­ undir me­ skßldinu og sagt :

äŮetta er allt sem eigum vÚrá
ßbyrg­ vorri fali­.
Margir segja: sjß ■a­ er
sviki­, bert og kali­ !
Ůa­ er satt; me­ sßrri blyg­
sjß ■Ýn b÷rn ■ess vottinn,
fyrir svikna sßtt og trygg­
sorg ■Ýn ÷ll er sprottin. á á(MatthÝas Jochumsson. ┌r ═slandsminni)


Gu­rÝ­ur B. Helgadˇttir


Gu­rÝ­ur B. Helgadˇttir er fŠdd ßri­ 1921, h˙n skrifa­i hina stˇrmerku bˇk Lř­rŠ­i­ Ý vi­jum valds, sem fjallar um Bl÷ndudeiluna og vitleysuna Ý kringum ■ß framkvŠmd, ■ar sem grˇnu landi var sˇa­ a­ ˇ■÷rfu og virkjun reist sem engin ■÷rf var fyrir og sliga­i ■jˇ­arb˙i­ me­ skuldum Ý 10 ßr - ß­ur en einhver fÚkkst til a­ grei­a smßnarver­ fyrir orkuna.á
á
á


SvŠ­i

  • Facebook
  • Vimeo
  • Soundcloud
  • RSS