Reykjanesi­ alveg upp Ý bi­flokk

Reykjanesi­ alveg upp Ý bi­flokk

TÝ­arandinn sem rŠ­ur rÝkjum um ■essar mundir er kvalinn af galla sÝnum. Hann getur engu hŠtt. Ekki einu sinni ■ˇtt ÷ll r÷k og ßstŠ­ur hnÝgi Ý a­ra ßtt. Svo ßhugavert vir­ist ■a­ vera a­ setja saman ?virkjunarkosti? a­ ekki einu sinni fri­lřst svŠ­i e­a hagsmunir almennings eru nŠg hindrun. Eina lei­in til a­ st÷­va hinn ˇlßnsama tÝ­aranda er a­ hleypa a­ ÷­rum tÝ­aranda: ■ar sem valdinu er dreift til almennings, lř­rŠ­i­ virt og tÝmi gefinn fyrir rannsˇknir og a­rar hugmyndir.

Samband orkukerfa og umfang nřtingar ■arf a­ standast kr÷fur um sjßlfbŠrni - nřjar virkjanir ß Reykjanesi vir­ast ekki gera ■a­. ┴k÷f nřting jar­varma ß Reykjanesi gŠti ■vÝ leitt til ■ess a­ ■etta dřrmŠta orkukerfi li­i hratt undir lok. ┴stŠ­a er til a­ staldra vi­. *1

Reykjanesskaginn er rÝkur af hßhitalindum og Ý 2. ßfanga rammaߊtlunar eru ■rjßr m÷gulegar jar­varmavirkjanir merktar ß korti­ og flokka­ar alveg ni­ur Ý nřtingarflokk: Sandfell, Sveifluhßls og Eldv÷rp og tvŠr fara upp Ý ábi­flokk: Austurengjar og Tr÷lladyngja. En hßhitakerfi ß ■essum slˇ­um vir­ist ■ˇ ekki henta vel til raforkuframlei­slu fyrir stˇri­ju og Šttu ■vÝ allar hugmyndir a­ fara Ý bi­flokk ß me­an mßli­ er rannsaka­ nßnar.

Nřting myndi ekki a­eins sker­a m÷guleika komandi kynslˇ­a til a­ fullnŠgja ■÷rfum sÝnum, heldur einnig ■ekkingar■rß, sk÷punargßfu og sÚrst÷­u hennar. H˙n myndi til a­ mynda draga ˙r lÝkum ß eldfjallagar­i ß Reykjanesskaga ■vÝ jar­minjar myndu skemmast og skipulag slÝkra gar­a mi­ast vi­ fri­un jar­minjasvŠ­a og v÷ktun og ˙ttektir.*2, *3

Hratt er gengi­ ß au­lindir um ■essar mundir og ■vÝ munu komandi kynslˇ­ir ekki gefa okkur gˇ­a einkunn Ý s÷gubˇkum ef vi­ fˇrnum nßtt˙ruundrum ß Reykjanesinu fyrir tÝmabundna s÷lu til stˇri­ju. Vi­ yr­um dŠmd sem fljˇtfŠr kynslˇ­ sem aldrei gat neinu hŠtt fyrr en of seint.

Taumlaus tÝ­arandi

Vi­ bjuggum Ý tÝ­aranda sem blÚs svo ßkaft Ý bl÷­rur a­ ■Šr sprungu, ■egar ein bla­ran sprakk var blßsi­ Ý ■ß nŠstu af enn meiri krafti. Ůessi tÝ­arandi hopar n˙ ß fŠti en svo vir­ist sem einhverjir (hagsmuna)hˇpar blßsi enn - jafnvel Ý sprungnar bl÷­rur. En virkjun ß KrřsuvÝkursvŠ­inu er, a­ mÝnu mati, margsprungin hugmynd.

Jar­varmavirkjanir ß Reykjanesi Ý ■ßgu stˇri­ju geta engan veginn veri­ gˇ­ur kostur. Gagnvart komandi kynslˇ­um yr­u orkulindirnar ekki a­eins ■urrausnar heldur yr­i ˇafturkrŠft jar­rask ß svŠ­inu: vatnshverir ■orna, gufuhveravirkni breytist, gufumengun, hßva­a- og sjˇnmengun og efnamengun Ý lofti og vatni, auk landsigs og smßskjßlftavirkni eins og ß Hellishei­i.

MŠlikvar­inn sem segir til um hvort rÚttlŠtanlegt sÚ a­ nřta jar­varma ß Reykjanesi undir stˇri­ju er ■vÝ ekki a­eins hß­ur tÝmabundnum hagsmunum einnar kynslˇ­ar heldur nŠstu kynslˇ­um, ekki a­eins hÚr ß landi heldur gagnvart heimsbygg­inni. Eldfjallagar­ur ß Reykjanesi ß gˇ­a m÷guleika til a­ ver­a vÝ­frŠgur og eftirsˇttur ßfangasta­ur jar­arb˙a. Hann er margfalt endingabetri og vinalegri hugmynd en tvÝsřn virkjunarhugmynd Ý nřtingarflokki. Hann er eitthva­ sem bŠ­i sveitarfÚl÷g og rÝki Šttu a­ Ýhuga alvarlega.

Svo vir­ist sem virkjanir fyrir stˇri­ju ß ■essum slˇ­um falli ekki a­eins ß prˇfum nßtt˙rufrŠ­inga heldur einnig si­frŠ­inga, ■vÝ ef mŠlikvar­inn er sjßlfbŠrni ■ß standast ■essar virkjunarhugmyndir ekki. SjßlfbŠr ßkv÷r­un tekur tillit til umhverfis, hagkerfis og samfÚlags og almenningur ß einnig rÚtt ß a­ koma a­ henni. ┴kv÷r­un Ý rammaߊtlun um nřtingu stenst ekki lř­rŠ­iskr÷funa, og dřrmŠtt svŠ­i, sem n˙ er nota­ til ˙tivistar, frŠ­slu og andlegrar og lÝkamlegrar heilsubˇtar, tapast.

Taumlaus tÝ­arandi hunsar bŠ­i sjßlfbŠrni og lř­rŠ­i.

G÷gn skortir enn til a­ meta virkjunarhugmyndir ß Reykjanesi til fulls. ┴h÷ld eru um hvort ■Šr sÚu raunhŠfar e­a ■ess vir­i mi­a­ vi­ breytinguna sem yr­i ß svŠ­inu. Skynsamleg r÷k hnÝga ■vÝ a­ ■eirri ni­urst÷­u a­ setja ■essar hugmyndir upp Ý bi­flokk og fela nŠstu kynslˇ­um a­ meta ■essar au­lindir.

Er ■a­ svo vandasamt? Yr­i ■a­ ekki faglegt? A­ flytja ß elleftu stundu umrŠddar hugmyndir ˙r nřtingarflokki Ý bi­flokk er a­ mÝnu mati fagleg ßkv÷r­un. S˙ fyrri er pˇlitÝskt samkomulag.

Nßtt˙ra og lř­rŠ­i

Virkjunarhugmyndir Ý Reykjanesfˇlkvangi eru ÷grun, ekki a­eins ˙t frß sjˇnarhˇli nßtt˙ruverndar heldur einnig lř­rŠ­is. KrřsuvÝkursvŠ­i­ fellur innan fˇlkvangs sem er helga­ur almenningi og nßtt˙ruvernd. Hann er tßkn um vir­ingu okkar gagnvart landinu.

Fˇlkvangurinn er um 300 km2 a­ stŠr­, langstŠrsta fri­lřsta svŠ­i sinnar tegundar hÚr ß landi. Fri­lřsing gerir ßkve­nar kr÷fur til okkar, vi­ ÷kum t.a.m. ekki utan merktra vega, hlÝfum grˇ­ri, kveikjum ekki elda, sleppum hestum ekki lausum og vi­ r÷skum vŠntanlega ekki svŠ­inu me­ vegager­ og borholum sem skapa mengun Ý lofti, lß­i og legi ? e­a hva­?

Miklu betri hugmynd en virkjun er ■egar fyrir heldi: Eldfjallagar­ur ß Reykjanesi ? ekki fyrir stˇri­ju heldur fyrir Ýb˙a landsins, fer­amenn og komandi kynslˇ­ir ˇhß­ar landamŠrum. Nefna mß sÚrstŠtt eldvarp, GrŠnavatn Ý KrřsuvÝk, sem kj÷ri­ jar­minjasvŠ­i til a­ ver­a eftirsˇtt Ý eldfjallagar­i.

┴ Reykjanesskaga eru nßnast allar ger­ir eldvarpa sem ■ekkjast og verkefni­ sem blasir vi­ er ekki virkjun, heldur a­ vernda jar­frŠ­ilega arfleif­, auka almennan skilningá ß jar­vÝsindum og sty­ja vi­ uppbyggingu jar­minjagar­ssvŠ­is svo ■a­ hafi gˇ­ ßhrif ß b˙setu Ý nßgrenni. Allt sem vi­ viljum er bi­lund til a­ byggja upp jar­frŠ­itengda fer­a■jˇnustu Ý eldfjallagar­i! Ůess mß geta a­ Nor­menn og Finnar hafa ■egar stofna­ eldfjallagar­a. *4

Ůa­ allra minnsta sem vi­ getum gert er a­ nema sta­ar. K÷stum ■essum Šsta tÝ­aranda, ■essum draug, sem engu eirir og setjum ÷ll ßform um virkjanir ß Reykjanesi upp Ý bi­flokk. Ůa­ er lßgmarks kurteisi vi­ nŠstu kynslˇ­. Gefum framtÝ­inni valkostinn. Nřtum heldur orkuna betur sem ■egar er virkju­ Ý landinu.

Temjum tÝ­arandann!

Vi­ getum au­vita­ ekki veri­ viss um gßfur komandi kynslˇ­a til a­ meta og vir­a ■essi nßtt˙ruver­mŠti. En bÝ­um vi­! Kynslˇ­in ß undan okkur var framsřn Ý hugsun ■vÝ h˙n helga­i vi­amiki­ nßtt˙rusvŠ­i undir heitinu Reykjanesfˇlkvangur. H˙n tˇk ■a­ frß handa okkur og fri­lřsti ■a­. Ůa­ var falleg og ver­mŠt gj÷f. Ůiggjum hana ßfram og ˙tfŠrum hana Ý magna­an eldfjallagar­.

Ůa­ er verkefni­! Vi­ getum hŠtt, vi­ getum be­i­.

Gunnar Hersveinn

 

*1) Sjß nßnar um virkjunarhugmyndir ß nßtt˙rukorti FramtÝ­arlandsins:

Eldv÷rpá?áSandfellá ? áSveifluhßlsáá? áAusturengjar á?ááTr÷lladyngja

*2) ┴lyktun Nßtt˙ruverndar■ings 2012 um Eldfjallagar­ ß Reykjanesskaga: Nßtt˙ruverndar■ing 2012 beinir ■eim tilmŠlum til hluta­eigandi yfirvalda og skorar ß Al■ingi ═slendinga a­ setja ß stofn eldfjalla■jˇ­gar­ ß Su­vesturlandi Ý sßtt vi­ heimamenn og ˙tivistarfˇlk. ═ kjarna ■jˇ­gar­sins yr­u n˙verandi fˇlkvangar Reykjaness og Blßfjalla, auk a­liggjandi og nŠrliggjandi verndarsvŠ­a. Sveifluhßls vi­ Kleifarvatn og KrřsuvÝk er margfalt ver­mŠtara sem vernda­ ˙tivistarsvŠ­i og eldfjalla■jˇ­gar­ur en sem i­na­ar- og orkuvinnslusvŠ­i.

*3) Helgi Pßll Jˇnsson. 2011. Eldfjallagar­ur og jar­minjasvŠ­i ß Reykjanesskaga. Jar­vÝsindadeild Hßskˇli ═slands.

*4) Noregur: Gea Norvegica Geoparkáog Finnland: Geopark Rokua Finland


SvŠ­i

  • Facebook
  • Vimeo
  • Soundcloud
  • RSS