Hei­arleiki og kŠnska

Hei­arleiki og kŠnska

Hei­arleiki er hßtt skrifu­ dygg­ Ý Ýslensku samfÚlagi. Allir vilja vera kenndir vi­ hei­arleika, jafnvel ■eir sem vita ekki hva­ or­heldni er. Sß sem ß engan hßtt getur talist hei­arlegur segist i­ulega vera slÝkum kostum b˙inn og leggur margt ß sig til a­ ba­a sig Ý ljˇsi hei­arleikans.

?Hei­arleiki,? svarar hver og einn ■egar spurt er um mikilvŠgustu dygg­ina. Sama segja fulltr˙ar starfsstÚtta, faggreina, fyrirtŠkja og stofnana. ?Hei­arleiki,? segir stjˇrnmßlama­urinn, ?hei­arleiki,? segi Úg og ?hei­arleiki,? segir ■˙.

Ůa­ eftirsˇknarver­asta er ■ˇ sjaldnast dregi­ upp ˙r lukkupotti. Hamingja er til a­ mynda langtÝmaverkefni. Sama ß vi­ um hei­arleika. Or­spor hei­arleika hefur borist okkur til eyrna en vegurinn til hans er lŠrdˇmur. Ůa­ er ekki nˇg a­ segja ?Úg er hei­arlegur.?

Hei­arleiki er dygg­ sem ■arf a­ lŠra og i­ka. Hei­arleiki er samsettur ˙r m÷rgum ■ßttum en ■ˇ mß ef til vill segja a­ dygg­in sÚ samhljˇmur milli or­s og Š­is og a­ henni fylgi traust. Samhljˇmur milli vilja, Štlunar, or­a og athafna. Hei­arleiki birtist ■ar sem engin br÷g­ eru Ý tafli, engin klˇkindi, vÚlrß­, engar gryfjur e­a blekkingar.

Ef til vill er hei­arleiki lofa­ur Ý or­i ß ═slandi en ekki ß bor­i? Annar ßunninn eiginleiki er Ý raun meira metinn. Hann fellur ■ˇ ekki undir mannlega kosti heldur ˇkosti. Ůessi l÷stur hlřtur oft lof og ■eir sem ÷­last fŠrni Ý a­ beita honum njˇta a­dßunar annarra. Nafn ■essa ■ßttar er kŠnska.

KŠnska er vissulega kostur Ý spilum og řmis konar leikjum, en h˙n er a­ einhverjum ßstŠ­um einnig talin kostur ß vettvangi valdsins t.d. Ý stjˇrnmßlum og vi­skiptum. KŠnska merkir ■ß brag­vÝsi e­a lŠvÝsi og er oft rugla­ saman vi­ vit og skynsemi.

Klˇkindi eru Ý raun andhverfa hei­arleikans. Ef hei­arleiki er hŠst skrifa­a dygg­in ß ═slandi, Štti brag­vÝsin a­ vera ß botninum ? en svo er ekki. Brag­arefurinn er ekki sag­ur lŠvÝs heldur hygginn, ekki slŠgvitur heldur vitur.

Hinn hei­arlegi er endrum og eins saka­ur um heimsku vegna ■ess a­ hann upplřsir um ■a­ sem hann veit Ý sta­ ■ess a­ fela hn÷krana Ý mßli sÝnu. Hann segir jafnvel frß ■vÝ sem mŠlir gegn hans eigin rß­i. Hinn klˇki Štlar hins vegar a­ sigra umrŠ­una og nefnir einungis ■a­ sem fegrar mßl hans hverju sinni. Stundum a­eins hßlfan sannleikann.

UmrŠ­an ß ═slandi er of oft ß tÝ­um mengu­ af kŠnsku og brag­vÝsi ■eirra sem taka ■ßtt. Hei­arleg, opin og gagnsŠ umrŠ­a gagnvart almenningi er aftur ß mˇti skylda. Jafnvel ■ˇtt brag­arefurinn njˇti vinsŠlda mß hann alls ekki rß­a Ý mßlefnum sem var­a almenning, ■vÝ rß­ hans b˙a ekki yfir heildarsřn. Rß­in taka ekki mi­ af hugsjˇninni um farsŠld almennings, lř­rŠ­i, j÷fnu­ og betra samfÚlag fyrir alla, konur og karla.

UmrŠ­an ß ═slandi, t.a.m. um au­lindir og nßtt˙ruvernd ■arf alls ekki ß kŠnskubr÷g­um a­ halda, ekki skammtÝmahagsmunum fyrirtŠkja, ekki f÷ldum upplřsingum. UmrŠ­an krefst hei­arleika, gagnsŠis og gagnrřnnar hugsunar. ┴stŠ­an er s˙ a­ ni­ursta­an er oft ˇafturkrŠf og var­ar nŠstu kynslˇ­ir.

Gunnar Hersveinn -áwww.lifsgildin.is

 

 


SvŠ­i

  • Facebook
  • Vimeo
  • Soundcloud
  • RSS