A­ virkja meira og meira, meira Ý dag en Ý gŠr?

A­ virkja meira og meira, meira Ý dag en Ý gŠr?

Me­ sta­festingu ┴rˇsasamningsins hafa ═slendingar skuldbundi­ sig til ■ess a­ auka ■ßttt÷ku almennings Ý ßkvar­anat÷ku um umhverfismßl.Ůa­ ■ř­ir m.a. a­ ef dr÷g a­ ■ingsßlyktunartill÷gu um vernd og orkunřtingu landssvŠ­a (rammaߊtlun) fŠru ˇbreytt inn til ■ingsins, vŠri me­ engu veri­ a­ taka tillit til ■eirra 225 umsagna sem um ■au komu, og ■ar me­ gengi­ ß rÚtt almennings. Ůrettßn nßtt˙ruverndarsamt÷k skilu­u sameiginlegri ums÷gn um ■essi dr÷g me­ Ýtarlegum r÷kstu­ningi fyrir ■vÝ a­ fŠkka svŠ­um Ý orkunřtingarflokki. Nokkrar almennar ßstŠ­ur ■ess eru tÝunda­ar hÚr, en r÷kstu­ning fyrir flutningi hverrar og einnar virkjunarhugmyndar ß milli flokka mß finna Ý ums÷gninni sjßlfri.

Nßtt˙ra ═slands hefur hßtt verndargildi

Rannsˇknir sřna a­ yfir 80% erlendra fer­amanna nefna nßtt˙ru ═slands sem ßstŠ­u ═slandsfarar. Ůrßtt fyrir a­ vÝ­erni hafi minnka­ hratt ß sÝ­ustu ßratugum er hÚr a­ finna stŠrstu lÝtt snortnu vÝ­erni Ý Evrˇpu og einstakar landslagsheildir sem eiga fßa sÝna lÝka. Eldvirkni er hÚr ein s˙ mesta Ý heiminum, jar­varmi mikill, fj÷lbreytt vistkerfi hitakŠrra ÷rvera, fossar fleiri og tilkomumeiri en vÝ­a annars sta­ar,áhraunbrei­urásem fßgŠtar eru ß heimsvÝsu, sÝfreravistkerfi ß hßlendinu, stˇr ˇr÷sku­ vatnasvi­, hreint og tŠrt lindarvatn og svona mŠtti lengi telja - Ý heild sinni hefur nßtt˙ra ═slands afar mikla sÚrst÷­u. En umfram allt er hÚr a­ finna vÝ­ßttu og kyrr­, hvort tveggja eru hverfandi au­lindir Ý sÝfellt ■Úttsetnari heimi, ekki sÝst ßáevrˇpskumámŠlikvar­a.

Ůetta eru grÝ­arleg ver­mŠti,ábŠ­i efnisleg og andleg, og m÷guleikarnir eru margir fßi ■essi svŠ­i ver­skulda­a vernd. Ůetta ß vi­ um m÷rg svŠ­anna sem umrŠdd ■ingsßlyktunartillaga tekur fyrir, svo sem inni ß hßlendinu, Ý Skaftßrhreppi, ß Reykjanesskaganum sem og heilu vatnsf÷llin eins og J÷kulsßrnar Ý Skagafir­i og J÷kulsß ß Fj÷llum, svo eitthva­ sÚ nefnt. ┴hugi landsmanna ß vernd Ýslenskrar nßtt˙ru er mikill, t.d. reyndist meirihluti ■jˇ­arinnar (56%) vera hlynntur stofnun ■jˇ­gar­s ß mi­hßlendi ═slands Ý sko­anak÷nnun Capacent Gallup frß oktˇber 2011.

Hvar liggur sßttalÝnan?

Eitt af markmi­um rammaߊtlunar var a­ leita sßtta milli ■eirra sem vilja framkvŠma stˇrfelld virkjunarßform hÚrlendis og ■eirra sem vilja auka veg verndunar og fara hŠgar Ý sakirnar. Margir vir­ast hins vegar lÝta ß st÷­una Ý dag ˇhß­ ■eim framkvŠmdum sem ■egar hefur veri­ rß­ist Ý ß sÝ­ustu ßratugum og draga sßttalÝnuna eins og um upphafsst÷­u sÚ a­ rŠ­a n˙na. ŮvÝ skal hÚr mˇtmŠlt. Ef viki­ er a­ tjˇni ß nßtt˙ru ═slands vegna ■ess sem ■egar hefur veri­ virkja­, ■ß er ljˇst a­ ■a­ er bŠ­i miki­ og a­ stˇrum hluta ˇafturkrŠft. Stefßn Arnˇrsson, prˇfessor vi­ H═, skrifar Ý vi­auka vi­ skřrslu verkefnisstjˇrnar rammaߊtlunar Ý j˙nÝ 2011 a­ b˙i­ sÚ a­ raska um helmingi af sřnilegum hßhitasvŠ­um ß landinu (9 af 19). Ůß er ˇnefndur fj÷ldinn allur af vatnsaflsvirkjunum sem hefur veri­ reistur e­a er Ý byggingu, ekki sÝst ß hßlendinu e­a Ý ja­ri ■ess. Ůar me­ er ■ˇ ekki ÷ll sagan s÷g­, ■vÝ ■Šr vatnsaflsvirkjanir sem eftir eru Ý virkjanapottinum eru flestar litlar og mun ˇhagkvŠmari Ý byggingu og/e­a rekstri en ■Šr sem ■egar hafa veri­ reistar og umhverfisßhrif ■eirra oft meiri. ═ umrŠ­u um sßtt ver­ur a­ taka tillit til ■eirra sta­reynda sem hÚr hafa veri­ raktar.

═ hva­ ß a­ nota orkuna?

═ hva­ ß a­ nota alla ■ß orku sem fŠst ˙r virkjunarhugmyndumáÝ orkunřtingarflokki? ═ skřrslu verkefnisstjˇrnar rammaߊtlunar frß j˙nÝ 2011 kemur fram a­ ßrleg ■÷rf ß raforkuframlei­slu til almennrar notkunar, en ■a­ er s˙ notkun sem ekki er hjß stˇrnotendum (stˇri­ju), nemur a­eins r˙mlega 50 GWh, e­a um 7-8 MW. ŮŠr 22 hugmyndir sem eru Ý orkunřtingarflokki Ý ■ingsßlyktunardr÷gunum samsvara tŠpum 1.500 MW (r˙mlega tveimur Kßrahnj˙kavirkjunum). Ůa­ er ■vÝ erfitt a­ skilja hvers vegna ■a­ liggur svo miki­ ß a­ fß ÷ll ■essi svŠ­i Ý orkunřtingarflokk, nema nota eigi orkuna til frekari stˇri­ju. Benda mß ß a­ n˙ ■egar fara um 80% af framleiddri orku Ý landinu til stˇri­ju, sÚrÝlagi ßlbrŠ­slu og ˇskynsamlegt a­ fjßrfesta meira Ý ■eim bransa, ß me­an a­eins 5% notkunarinnar er ß heimilum landsmanna. Ů÷rf til almennrar notkunar mß vel mŠta me­ auknum orkusparna­i, betri nřtingu n˙verandi vatnsaflsvirkjana vegna aukins rennslis Ý j÷kulßm, e­a jafnvel me­ ÷­rum endurnřjanlegum orkugj÷fum. Ni­ursta­an er ■vÝ s˙ a­ vi­ ■urfum alls ekki ß allri ■essari orku a­ halda.

Breyttir tÝmar

SÚ liti­ til ■ingsßlyktunartill÷gunnar ˇbreyttrar frß dr÷gunum og mi­a­ vi­ hugmyndir Landsvirkjunar um nŠr tv÷f÷ldun ß raforkuframlei­slu fram til ßrsins 2025 er ljˇst a­ mikill ßhugi er ß ■vÝ a­ rß­ast Ý brˇ­urpart ■essarar orkunřtingar ß afar sk÷mmum tÝma. Ef Úg eigna­ist barn ß morgun ■ß vŠri Úg sennilega a­ ferma ■a­ um svipa­ leyti og b˙i­ vŠri a­ rß­ast Ý flestar hugmyndirnar. Ůa­ er ■vÝ ekki ofs÷gum sagt a­ me­ ■eim fj÷lda sem n˙ er Ý orkunřtingarflokki er veri­ a­ ganga freklega ß rÚtt komandi kynslˇ­a til ■ßttt÷ku Ý ßkv÷r­unum um rß­st÷fun ■essarar au­lindar og stˇrra landssvŠ­a. ═ ljˇsi ■eirra ßstŠ­na sem tÝunda­ar hafa veri­ Ý ■essari grein er ■vÝ afskaplega e­lileg krafa a­ fleiri virkjunarhugmyndir fŠrist ˙r orkunřtingarflokki Ý bi­- og verndarflokka.

Sjß grein ß visir.is
Greinin birtist fyrst Ý FrÚttabla­inu 28. mars 2012

Gu­mundur Ingi Gu­brandsson
framkvŠmdastjˇri Landverndar


SvŠ­i

  • Facebook
  • Vimeo
  • Soundcloud
  • RSS